ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം ഉപഗ്രഹ നാവിഗേഷൻ സംവിധാനമായ 'നാവിക്' (NavIC) വീണ്ടും പൂർണതോതിൽ പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കുന്നതിലേക്ക് നിർണായക ചുവടുവെപ്പ്. തദ്ദേശീയമായി നിർമിച്ച ആറ്റമിക് ക്ലോക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന എൻവിഎസ്-03 (NVS-03) നാവിഗേഷൻ ഉപഗ്രഹം ഐഎസ്ആർഒ വിജയകരമായി വിക്ഷേപിച്ചു. വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രി ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിലെ സതീഷ് ധവാൻ ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് ജിഎസ്എൽവി-എഫ്18 റോക്കറ്റിലായിരുന്നു വിക്ഷേപണം. ഇന്ത്യയുടെ സൈനിക-തന്ത്രപ്രധാന മേഖലകളിൽ വിദേശ നാവിഗേഷൻ സംവിധാനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കാൻ ഈ ദൗത്യം സഹായിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
ഏകദേശം 2,250 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള എൻവിഎസ്-03 ഉപഗ്രഹവുമായി രാത്രി 11.51നാണ് ജിഎസ്എൽവി-എഫ്18 കുതിച്ചുയർന്നത്. വിക്ഷേപണത്തിന് ഏകദേശം 18 മിനിറ്റിനുശേഷം ഉപഗ്രഹത്തെ ഭൂമിയിൽനിന്ന് 37,023 കിലോമീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിലെത്തുന്ന ജിയോസിൻക്രണസ് ട്രാൻസ്ഫർ ഓർബിറ്റിൽ റോക്കറ്റ് വിജയകരമായി എത്തിച്ചു.
ഇന്ത്യയുടെ രണ്ടാം തലമുറ നാവിഗേഷൻ ഉപഗ്രഹ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഉപഗ്രഹമാണ് എൻവിഎസ്-03. തദ്ദേശീയമായി നിർമിച്ച ആറ്റമിക് ക്ലോക്കിനൊപ്പം വിദേശത്ത് നിർമിച്ച ആറ്റമിക് ക്ലോക്കുകളും ഉപഗ്രഹത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
നാവിക് വീണ്ടും പ്രവർത്തനക്ഷമമാകും
ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം പ്രാദേശിക ഉപഗ്രഹ നാവിഗേഷൻ സംവിധാനമാണ് നാവിക് (Navigation with Indian Constellation). അമേരിക്കയുടെ ജിപിഎസ് (GPS), റഷ്യയുടെ ഗ്ലോനാസ് (GLONASS) തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് ഇന്ത്യയുടെ ബദലാണിത്.
നാവിക് സംവിധാനത്തിന് സ്വതന്ത്രമായി കൃത്യമായ സ്ഥാനനിർണയ സേവനങ്ങൾ നൽകാൻ കുറഞ്ഞത് നാല് പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനകാലാവധി അവസാനിച്ചതും ചില ഉപഗ്രഹങ്ങളിലെ ആറ്റമിക് ക്ലോക്കുകൾ തകരാറിലായതും പുതിയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ വിക്ഷേപിക്കുന്നതിലെ തിരിച്ചടികളും കാരണം സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം പരിമിതപ്പെട്ടിരുന്നു.
2025 ജനുവരി 29ന് വിക്ഷേപിച്ച എൻവിഎസ്-02 ഉപഗ്രഹത്തിന് ആവശ്യമായ അന്തിമ ഭ്രമണപഥത്തിലെത്താൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇതോടെ നാവിക് സംവിധാനത്തിന്റെ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനനിർണയ സേവനങ്ങൾ തടസ്സപ്പെട്ടു.
പുതിയ എൻവിഎസ്-03 ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ വരവോടെ നാവിക് സംവിധാനത്തെ വീണ്ടും പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കാനുള്ള സാധ്യത ശക്തമായിരിക്കുകയാണ്.
സൈനിക മേഖലയിൽ തന്ത്രപ്രധാന നേട്ടം
ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ മിസൈൽ നാവിഗേഷൻ, യുദ്ധക്കപ്പലുകളുടെ കൃത്യമായ സ്ഥാനനിർണയം, സൈനിക നീക്കങ്ങളുടെ ഏകോപനം, യുദ്ധവിമാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കൃത്യമായ നാവിഗേഷൻ വിവരങ്ങൾ നിർണായകമാണ്.
നിലവിൽ ഇത്തരം ആവശ്യങ്ങൾക്കായി അമേരിക്കയുടെ ജിപിഎസ്, റഷ്യയുടെ ഗ്ലോനാസ് തുടങ്ങിയ വിദേശ സംവിധാനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ട്. യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങളിൽ വിദേശ രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഈ സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാനോ തടസ്സപ്പെടുത്താനോ കഴിയുമെന്ന ആശങ്കയുമുണ്ട്.
1999ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധകാലത്ത് ഇന്ത്യയ്ക്ക് അമേരിക്കയുടെ ജിപിഎസ് വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്ന അനുഭവമാണ് സ്വന്തം നാവിഗേഷൻ സംവിധാനം വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് പ്രധാന പ്രേരണയായത്.
നാവിക് പൂർണമായി പ്രവർത്തനസജ്ജമാകുന്നതോടെ സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വിദേശ സംവിധാനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ ഇന്ത്യക്ക് സാധിക്കും.
ഇന്ത്യയുടെ അതിർത്തിക്ക് പുറത്തും സേവനം
ഇന്ത്യൻ ഭൂപ്രദേശത്തിന് പുറമെ രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിയിൽനിന്ന് ഏകദേശം 1,500 കിലോമീറ്റർ ചുറ്റളവിലുള്ള മേഖലയിലും നാവിക് സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
നിലവിലുള്ള എൽ5, എസ് ബാൻഡുകൾക്കൊപ്പം എൽ1 ഫ്രീക്വൻസി സിഗ്നലും എൻവിഎസ്-03 പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ട്. മൊബൈൽ ഫോണുകൾ, സ്മാർട്ട് വാച്ചുകൾ തുടങ്ങിയ ഉപകരണങ്ങളിൽ നാവിക് സേവനങ്ങൾ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കും.
ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണപഥം ക്രമീകരിക്കുന്നു
വിക്ഷേപണത്തിനുശേഷം ഒക്ടോബർ 31ന് ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ ആദ്യ ഭ്രമണപഥ ക്രമീകരണവും വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയതായി ഐഎസ്ആർഒ അറിയിച്ചു. ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില സാധാരണ നിലയിലാണെന്നും തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഭ്രമണപഥ ക്രമീകരണങ്ങൾ നടത്തുമെന്നും അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കി.
ഐഎസ്ആർഒയുടെ ഈ നേട്ടം ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യയിലും പ്രതിരോധ മേഖലയിലെ സ്വയംപര്യാപ്തതയിലും നിർണായക മുന്നേറ്റമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.