ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തമായ കൽക്ക–ഷിംല പൈതൃക റെയിൽപാതയിൽ വൈകാതെ ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ടോയ് ട്രെയിൻ സർവീസ് ആരംഭിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ നീക്കം. പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ഗതാഗതം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ 'ഹൈഡ്രജൻ ഫോർ ഹെറിറ്റേജ്' പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായാണ് പുതിയ സംവിധാനം ഒരുക്കുന്നത്.
യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടിയ കൽക്ക–ഷിംല റെയിൽപാതയിലൂടെ ഡീസൽ എൻജിനുകൾക്ക് പകരം ഹൈഡ്രജൻ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കാനാണ് പദ്ധതി. ശിവാലിക് മലനിരകളിലെ പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണം കുറയ്ക്കുന്നതിനൊപ്പം വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയെ കൂടുതൽ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദമാക്കാനും ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധന സെൽ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചാണ് പുതിയ ട്രെയിൻ പ്രവർത്തിക്കുക. ഹൈഡ്രജനും ഓക്സിജനും തമ്മിലുള്ള രാസപ്രവർത്തനത്തിലൂടെ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനമാണിത്. പരമ്പരാഗത ഡീസൽ എൻജിനുകളിൽ നിന്നുള്ള മലിനീകരണത്തിന് പകരം പ്രധാന ഉപോൽപ്പന്നമായി ജലമാണ് പുറത്തുവരുന്നത്.
ബറോഗിൽ ഹൈഡ്രജൻ പ്ലാന്റ്
പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് റെയിൽവേ പാതയുടെ സർവേ പൂർത്തിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ട്രെയിനിന് ആവശ്യമായ ഹൈഡ്രജൻ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനായി ബറോഗ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ പ്ലാന്റ് സ്ഥാപിക്കാനുള്ള സ്ഥലവും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
2024–25ലെ റെയിൽവേ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഈ സംരംഭത്തിന്റെ പരീക്ഷണ ഓട്ടം സാങ്കേതികവും ഭരണപരവുമായ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം നടത്താനാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. എന്നാൽ റെയിൽവേ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ അന്തിമ അനുമതിയും സാങ്കേതിക സാധ്യതാ പരിശോധനയും പൂർത്തിയാകേണ്ടതുണ്ട്.
120 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള പാത
1898നും 1903നും ഇടയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് നിർമിച്ച കൽക്ക–ഷിംല റെയിൽപാതയ്ക്ക് ഏകദേശം 96 കിലോമീറ്റർ നീളമുണ്ട്. 103 തുരങ്കങ്ങളിലൂടെയും 900ലധികം പാലങ്ങളിലൂടെയും കടന്നുപോകുന്ന ഈ പാത ശിവാലിക് മലനിരകളുടെ മനോഹരമായ കാഴ്ചകൾ സമ്മാനിക്കുന്നതാണ്.
2008 ജൂലൈയിലാണ് ഈ റെയിൽപാതയ്ക്ക് യുനെസ്‌കോയുടെ ലോക പൈതൃക പദവി ലഭിച്ചത്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പർവത റെയിൽപാതകളിലൊന്നായാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്.
35 ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾ ലക്ഷ്യം
2023ൽ രാജ്യത്തുടനീളം 35 ഹൈഡ്രജൻ ട്രെയിനുകൾ സർവീസ് നടത്താനുള്ള പദ്ധതിയാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായാണ് കൽക്ക–ഷിംല പാതയും പരിഗണനയിലെത്തിയത്. 2024ൽ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി സുഖ്‌വീന്ദർ സിങ് സുഖു കേന്ദ്ര റെയിൽവേ മന്ത്രി അശ്വിനി വൈഷ്ണവിന് ഇതുസംബന്ധിച്ച് കത്തയച്ചിരുന്നു.
പദ്ധതി യാഥാർഥ്യമാകുന്നതോടെ ഇന്ത്യയുടെ പൈതൃക റെയിൽവേ ശൃംഖലയിൽ പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പുതിയ അധ്യായം തുറക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. ചരിത്രപ്രാധാന്യം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള റെയിൽവേയുടെ നിർണായക നീക്കമായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.